Woda w kranie może zniknąć z wielu powodów: awaria magistrali, długa przerwa w dostawie prądu, która zatrzymuje pompy, powódź albo skażenie, przez które nie nadaje się do picia. Zwykle wraca w ciągu kilku godzin. Jeśli nie wraca, najważniejsze sprawy to woda pitna, toaleta i higiena.
Ile wody potrzebujesz
Każdy z 24 krajowych poradników, które zebraliśmy, wymienia zapas wody pitnej. Ilości się różnią:
| Poradnik | Ilość |
|---|---|
| Niemcy, Francja | 2 l na osobę dziennie |
| Szwecja, Holandia, Wielka Brytania | 3 l na osobę dziennie |
| Słowacja | 3–5 l na osobę dziennie |
| Finlandia | co najmniej 5 l wody butelkowanej na osobę |
Te liczby dotyczą głównie picia i gotowania. Mycie i spłukiwanie toalety pochłaniają dużo więcej. Fińska kampania 72 tuntia podaje, że jedno lub dwa wiadra na osobę dziennie zwykle wystarczają na picie, gotowanie i higienę osobistą. W tekście ile wody trzymać w zapasie pokazujemy, jak wyliczyć całość dla twojego domu.
Gdy ogłoszono przerwę w dostawie wody
- Napełnij, co się da, teraz. Pięć poradników (Niemcy, Szwecja, Finlandia, Czechy, Słowacja) wymienia puste pojemniki z pokrywką właśnie na tę chwilę. Napełnij butelki, kanistry, garnki i wannę. Woda z wanny służy do spłukiwania i mycia, nie do picia.
- Sprawdź stronę wodociągów albo słuchaj radia, żeby wiedzieć, jak długo potrwa przerwa i gdzie będzie wydawana woda.
- Przygotuj pojemniki z pokrywką do odbioru wody. Finlandia podaje, że przy przerwach dłuższych niż 24 godziny zwykle organizuje się zastępcze punkty poboru wody. Szwecja podaje, że gmina może ustawić publiczne zbiorniki z wodą. Tak czy inaczej, wodę do domu nosisz sam.
- Zajrzyj do sąsiadów. Finlandia prosi, by sprawdzić, czy ktoś w pobliżu nie potrzebuje pomocy w noszeniu wody.
Szwecja i Słowacja dodają przydatny sposób: trzymaj trochę wody w plastikowych butelkach w zamrażarce. Podczas awarii prądu działają jak wkłady chłodzące, a po rozmrożeniu możesz je wypić. Nie napełniaj ich do pełna, bo mogą pęknąć.
Gdy woda zostanie uznana za niezdatną do picia
Czasem woda nadal leci z kranu, ale nie nadaje się do picia. Dokładnie stosuj się do instrukcji wodociągów: mogą kazać ją przegotować albo w ogóle jej nie używać.
- Gotowanie. Doprowadź wodę do intensywnego wrzenia i gotuj przez minutę, potem ostudź. Używaj jej do picia, gotowania, mycia zębów i przygotowywania jedzenia.
- Tabletki do uzdatniania wody. Sześć poradników (Francja, Łotwa, Litwa, Polska, Słowenia, Rumunia) wymienia je jako ostateczność. Radzą sobie z większością zarazków, ale nie z chemikaliami ani solą.
- Nie pozwól, by inni użyli jej przez pomyłkę. Finlandia proponuje przykleić na kranie kartkę z ostrzeżeniem.
- Gdy woda znów będzie bezpieczna, Finlandia radzi umyć wszystko, w czym była skażona woda, na przykład ekspres do kawy i pojemniki na wodę.
Toaleta
Brak ciśnienia oznacza, że nie spuścisz wody. Finlandia zauważa, że woda pozostała w spłuczce wystarczy tylko na jedno spłukanie. Potem masz trzy możliwości:
- Spłukuj wiadrem wody z wanny lub po zmywaniu, jeśli kanalizacja działa i masz wodę na zbyciu.
- Wyłóż muszlę workiem. Opisują to Szwecja, Finlandia i Polska. Włóż mocny worek na śmieci do muszli albo do wiadra i po każdym użyciu przysyp zawartość trocinami, ściółką kompostową lub żwirkiem dla kota, żeby ograniczyć zapach. Szwecja proponuje, w miarę możliwości, oddzielać mocz od kału, by zmniejszyć zapach: oddawać mocz można nadal do niespłukanej toalety.
- Używaj toalety turystycznej albo wiadra z pokrywą. Wymieniają je Niemcy, Szwecja i Polska.
Zużyte worki zawiąż szczelnie i trzymaj na zewnątrz albo w chłodnym miejscu. Gmina poinformuje, jak je zutylizować. Finlandia traktuje je jako odpady zmieszane.
Higiena przy bardzo małej ilości wody
Gdy liczy się każdy litr, zachowaj go do picia. Piętnaście poradników wymienia żel do dezynfekcji rąk i środki dezynfekujące, a czternaście papier toaletowy i chusteczki nawilżane, dzięki którym utrzymasz czystość bez mycia. Polska i Finlandia proponują chusteczki nawilżane i środki dezynfekujące, gdy nie ma bieżącej wody. Myj ręce nad miską, a tę wodę wykorzystaj potem do spłukiwania.
- Zawsze myj ręce po skorzystaniu z toalety i przed dotykaniem jedzenia.
- Używaj papierowych talerzy lub naczyń turystycznych, żeby oszczędzić na zmywaniu.
- Trzymaj rolkę mocnych worków na śmieci na odpady i do toalety.
Przygotuj się zawczasu
Trzymaj zapas wody pitnej na kilka dni, dwa lub trzy puste pojemniki z pokrywką, a obok rolkę mocnych worków i paczkę chusteczek nawilżanych. Znajdź stronę swoich wodociągów i zapisz ich numer na papierze. Wtedy brak wody to tylko kilka niewygodnych dni. Nasza lista kontrolna dobiera zapas wody do twojego gospodarstwa domowego.