De meeste stroomstoringen duren minuten. Een grote storing, door een storm, een cyberaanval of een defect in het net, kan dagen duren. Bij de black-out op het Iberisch Schiereiland in april 2025 viel binnen enkele seconden de stroom uit voor tientallen miljoenen mensen in Spanje en Portugal. Daarom vraagt de EU nu aan elk huishouden om het minstens 72 uur te kunnen redden.
Wat stopt als de stroom uitvalt
- Licht en verwarming, ook cv-ketels op gas, die stroom nodig hebben om te werken.
- Pinbetalingen en geldautomaten. Winkels die open kunnen, nemen vaak alleen contant geld aan.
- Mobiel internet, zodra de noodaccu's van de zendmasten leeg zijn, meestal binnen enkele uren.
- Waterdruk in sommige gebouwen en plaatsen, omdat pompen stroom nodig hebben. Geen druk betekent ook: niet doorspoelen.
- Koelkasten en vriezers. Een dichte vriezer houdt eten ongeveer een dag bevroren.
De basis
Licht
Elke gids noemt een zaklamp. Met een hoofdlamp hebt u uw handen vrij, en één per persoon voorkomt ruzie in het donker. Kaarsen werken ook, maar ze geven brandgevaar juist wanneer hulp het langst onderweg is.
Een radio die zonder stroom van het net werkt
Als mobiele netwerken uitvallen, bereikt de overheid u via de radio. Alle 24 gidsen noemen een radio op batterijen, zonne-energie of met een slinger.
Batterijen en een opgeladen powerbank
Koop batterijen in de formaten die uw zaklamp en radio gebruiken. Lithiumbatterijen blijven jaren goed en werken ook in de kou. Met een powerbank van 20.000 mAh laadt u een telefoon vier of vijf keer op; houd hem vol en bewaar de kabel ernaast.
Warmte
In de winter is een storing zonder verwarming het echte gevaar. Verzamel het huishouden in één kamer, doe de deuren dicht en kleed u in laagjes, met dekens, mutsen en slaapzakken. Gebruik alleen een kachel die geschikt is voor binnen, met een koolmonoxidemelder en wat frisse lucht.
Contant geld
Houd contant geld in kleine biljetten in huis. Zweden raadt ongeveer 1.000 SEK (≈ € 90) per volwassene aan.
Het eerste uur
- Kijk of het alleen bij u is (meterkast) of in de hele straat.
- Zet gevoelige apparaten uit, zodat de stroompiek ze niet beschadigt als de stroom terugkomt. Laat één lamp aan staan, zodat u merkt wanneer de stroom terug is.
- Zet de radio aan en luister naar officiële informatie.
- Houd de deuren van koelkast en vriezer dicht.
- Vul jerrycans met kraanwater zolang er nog druk is.
- Kijk even bij buren die oud zijn of afhankelijk van medische apparatuur.
Gebruik nooit binnen een barbecue, kampeerstel of aggregaat
Ze produceren koolmonoxide, dat u niet kunt zien of ruiken. Duitsland en Polen raden een koolmonoxidemelder aan in elk huis waar met gas wordt gestookt of gekookt.